|
Misverstanden over vakantierechten zorgen jaarlijks voor stress. Op hoeveel
dagen hebben werknemers recht, mag u een vakantieaanvraag weigeren, wat als de
werknemer ziek wordt tijdens zijn vakantie? Lees hier hoe het zit.
Aantal vakantiedagen per jaar
Elke werknemer heeft recht op vakantie met behoud van loon. Het aantal
vakantiedagen per jaar waar een werknemer recht op heeft, is minimaal vier keer
het aantal werkdagen per week. Wie vijf dagen werkt, heeft dus recht op (4x5)
twintig vakantiedagen per jaar. In de praktijk ligt dit aantal vaak hoger; dit
is vaak afgesproken in de CAO
of arbeidsvoorwaarden.
Voor werknemers
die onregelmatig werken, valt weinig zinnigs te zeggen over het aantal werkdagen
per week. Voor hen bepaalt u het aantal vakantiedagen daarom aan de hand van
een 'gemiddelde werkweek'. Kortom, tel alle gewerkte uren bij elkaar op en deel
deze door het aantal gewerkte weken. De uitkomst vermenigvuldigt u met vier en
dan heeft u het minimale aantal vakantiedagen.
Wanneer vakantie?
Werkgever en werknemer bepalen in goed overleg het tijdstip van de vakantie,
maar het uitgangspunt is dat de werknemer zelf zijn vakantieperiode mag bepalen.
Wanneer hij een verzoek hiertoe indient, moet de werkgever binnen twee weken
reageren. Doet u dat niet, dan is de vakantie vastgesteld zoals de werknemer
gevraagd heeft. Om onduidelijkheid te voorkomen, kunt u in de
arbeidsovereenkomst aangeven dat schriftelijke toestemming vereist is.
Als vakantie is toegezegd, mag
u niet zonder meer terugkrabbelen. Dit kan alleen bij gewichtige redenen.
Bijvoorbeeld als het bedrijf plotseling een hele grote order binnensleept of als
er werknemers ziek zijn. Beter dan botweg weigeren, voor de onderlinge
verstandhouding, is het om in samenspraak met de medewerker het vastgestelde
tijdvak van de vakantie te weigeren. U bent wel verplicht de eventuele kosten te
vergoeden die de werknemer al gemaakt heeft voor zijn of haar vakantie (bijv.
annuleringskosten).
Opbouw vakantiedagen tijdens
afwezigheid
Werknemers hebben recht op vier maal het aantal werkdagen per week aan vakantie.
Ook tijdens ziekte of bij arbeidsongeschiktheid bouwen werknemers gewoon
vakantiedagen op. De aanspraak is echter beperkt tot het aantal dagen dat de
werknemer normaal gesproken in een half jaar zou opbouwen. Een werknemer in een
bepaalde bedrijfstak heeft normaal gesproken bijvoorbeeld recht op 24
vakantiedagen per jaar. Als zo iemand een jaar ziek is, heeft hij of zij dus
slechts recht op twaalf vakantiedagen. De opbouw bij langdurige
arbeidsongeschiktheid is beperkt tot maximaal zes maanden.
Ook in de volgende gevallen
worden vakantierechten opgebouwd:
-
zwangerschaps- en
adoptieverlof (met uitkering op grond van Wet Arbeid en Zorg);
-
deelname aan
vakverenigingbijeenkomsten met toestemming van de werkgever;
-
onvrijwillige werkloosheid;
-
politiek verlof;
-
de tijd voor het volgen van
lessen en cursussen in het kader van de Leerplichtwet (voor medewerkers tot
18 jaar).
De CAO kán een regeling
bevatten waarmee u de werknemer kunt korten op zijn vakantiedagen als hij of zij
veelvuldig ziek is. Dit is toegestaan, maar de werknemer moet dan minimaal
twintig vakantiedagen overhouden. Uiteraard geldt dit aantal voor
personeelsleden met een fulltime-dienstverband.
Vakantiedagen meenemen
Werknemers mogen vakantiedagen meenemen naar het volgende kalenderjaar,
bijvoorbeeld om zo te sparen voor langer verlof. Deze vakantiedagen verjaren
(vervallen) pas na vijf jaar. Bovendien worden vakantiedagen opgemaakt in de
volgorde waarin ze worden opgebouwd: een werknemer neemt dus eerst zijn oudste
vakantiedagen op.
Zo kan het dus gebeuren dat
vakantiedagen lang worden opgepot, wat ertoe kan leiden dat een werknemer na
jaren er ineens drie maanden tussenuit wil. Om dit te voorkomen, stellen
werkgevers in de arbeidsovereenkomst of personeelsgids soms een maximum aan het
aantal dagen dat een werknemer mag meenemen naar het volgende jaar. Zo'n
bepaling is wettelijk niet toegestaan!
Het is wel mogelijk om
(bovenwettelijke!) vakantiedagen af te kopen.
Ziek tijdens de vakantie
Wordt een werknemer ziek tijdens zijn vakantie, dan moet hij dat onmiddellijk
bij u melden. Zolang hij ziek is, geldt zijn afwezigheid niet als vakantie, maar
als ziekteverzuim. U betaalt zijn loon door, precies zoals u doet als een
werknemer ziek wordt terwijl hij aan het werk is. Zijn ziektedagen worden niet
afgetrokken van zijn vakantiedagen.
Ook werknemers die ziek worden vlak voor hun vakantie en nog niet beter zijn als
hun vakantie begint, hoeven geen vrije dagen in te leveren zolang ze ziek zijn.
Er is één mits: op
voorwaarden kunt u met uw werknemer overeenkomen dat hij wél dagen inlevert als
hij ziek wordt tijdens zijn vakantie.
Die afspraak moet schriftelijk
zijn vastgelegd, bijvoorbeeld in een arbeidsovereenkomst.
U mag uw werknemers alleen
bovenwettelijke vakantiedagen van het lopende jaar laten inleveren. Iedereen
houdt recht op het wettelijke minimumaantal vakantiedagen en opgespaarde dagen
uit voorgaande jaren hoeven niet te worden ingeleverd.
Afkopen van vakantiedagen
Vooral bij hoge werkdruk kan het een uitkomst zijn: het afkopen van
vakantiedagen. U kunt met uw werknemers overeenkomen dat zij vakantiedagen
inruilen voor geld. Maar let op: dit geldt alleen voor de extra, dus
bovenwettelijke vakantiedagen van het lopende jaar! Het afkopen van de
bovenwettelijke vakantiedagen moet u schriftelijk overeenkomen met de
medewerker.
Omdat het gaat om
bovenwettelijke vakantiedagen, mogen ook in voorgaande dienstjaren opgebouwde
dagen worden afgekocht. Maar de werknemer mag dus niet de wettelijk
gegarandeerde vakantie per jaar in de aanbieding doen.
Vakantiedagen opnemen in uren
De werkgever is wettelijk verplicht om vakantie in uren te verlenen, tenzij
gewichtige bedrijfsbelangen zich daartegen verzetten. Hier zit achter dat een
werknemer vaak maar enkele uren vrij nodig heeft om thuis een reparateur te
ontvangen of met een kind naar de tandarts te gaan. Het aantal dagen dat in uren
opgenomen kan worden, is het restant van de dagen dat overblijft na aftrek van
minimaal twee weken. Stel: een medewerker heeft 26 vakantiedagen. Na aftrek van
twee weken (tien dagen), resteren 16 dagen die in uren opgenomen mogen worden.
Voor
meer informatie kunt u terecht bij a.p.scheltinga organisatieadvies |
managementondersteuning.
(Bron:
www.dezaak.nl,
bijgewerkt mei 2008)
 
|
